Sy hjit Renske
Har stúdzjekar wie gjin ferrassing. Mei in heit, mem, sus, omkes, muoikes én pake yn it ûnderwiis wist de 24-jierrige Renske op de legere skoalle al dat se it ûnderwiis yn woe.
Har stúdzjekar wie gjin ferrassing. Mei in heit, mem, sus, omkes, muoikes én pake yn it ûnderwiis wist de 24-jierrige Renske op de legere skoalle al dat se it ûnderwiis yn woe.
Yn it earste jier krige Renske Fryske les oanbean. “Dat fak moat elkenien helje.” Thús wurdt der Frysk en Biltsk praat. “En dan tinke je dat je it wol kinne en dat it je maklik ôf giet”, sjocht Renske werom. Mar … dát wie net hielendal wier.
“Wylst de lessen benammen oer didaktyk gongen, wie it de eigen feardigens dy’t by my tekoart skeat. Ik waard frege foar it Grut Frysk Diktee en dat wie hiel dreech. Ik skrok doe’t ik myn eigen Frysk en flaters ûnder eagen seach, dus dêr moast ik wat mei.” Renske har ynteresse yn de taal groeide.
Nei’t Renske in protte oer it Frysk opsocht, keas se foar de minor Frysk. “Dêr hie ik ferskillende fakken. Taalkunde, taalfeardichheid, literatuerskiednis en kreatyf skriuwen. It wie in ferdjipping fan wat ik op de pabû al hân hie.”
Se learde net allinnich yn de skoalbanken it Frysk better kennen, mar ûnderweis troch de provinsje kaam se ek mear oer Fryslân, it ûntstean dêrfan en de kultuer te witten. “We learden oer de skiednis en kultuer en gongen mei de dosinten en studinten nei guon plakken ta yn bygelyks East-Fryslân.”
Wat Renske it meast bybleaun is? “Hoe’t de taal ferbynt. Hiel bysûnder. En dat fiel ik echt sa. Friezen komme je oeral tsjin en dan krij ik fuort in gefoel fan ik bin thús – mei dy kin ik prate.”
“Foar de pabû hie ik net echt ynteresse yn it Frysk. Ik wie my net bewust fan wat wy der eins mei dogge”, fertelt Renske. “Dat is no wol oars. It Frysk is in rykstaal, mar ek in minderheidstaal. Hiel unyk yn syn soart. Dat seach ik earder net. Mar doe’t ik mear snapte oer it ûntstean, fûn ik it gek dat ik myn eigen taal net better prate en skriuwe kin. It is belangryk dat minsken it Frysk brûke wer’t it kin. It ferbynt.”
De reaksje thús op har kar foar de minor wie net hiel ferrassend: “Se fine it net superbysûnder. It is wat ik moai fyn en dêr stypje se my yn.”
Renske behelle har foech én studearre ôf. Hoe no fierder wit se noch net krekt. “Ik sil earst nei Australië en ha gjin retoerticket boekt.” Likegoed is se der wis fan is dat se weromkomt. “Hjir bin ik thús en hjir wol ik wurkje. Yn Fryslân en mei it Frysk.”
De pabû hat Renske in soad brocht: “En ek de minor Frysk soe ik oanriede. Mar wol allinnich ast ynteresse hast yn it Frysk, of ast nijsgjirrich bist nei de taal, want it komt dy net oanwaaien. It is in heal jier fol ferdjipping – en dêrnei witst ek wêrom’t en wannear’t de û in kapke krijt.”
Renske is wis dat se in baan fine soe as se no sollisitearje soe. “Studinten dy’t earder harren foech helle ha, wurkje no bygelyks by de Afûk, as dosint Frysk op it fuortset ûnderwiis of stean ‘gewoan’ foar de klasse. Skoallen fine it foech Frysk foar it basisûnderwiis wol in moaie ekstra.”
